Profielopleidingen bieden vurig gewenste, specifieke aanvulling op generalistische GZ-bagage

Uta Kröger en Hendrik Roozen

Eindelijk was het startsein daar - met de erkenning van profielen voor gezondheidszorgpsychologen konden het afgelopen jaar de voorbereidingen voor de bijbehorende opleidingen beginnen. Bij de RINO Groep gaan dit jaar drie van zulke profielopleidingen van start: forensisch psycholoog, verslavingspsycholoog en eerstelijnspsycholoog. Ze vormen vurig gewenste specifieke aanvullingen op de generalistische bagage van de gezondheidszorgpsycholoog. Hoofdopleiders Uta Kröger (forensisch) en Hendrik Roozen (verslaving) zijn er blij mee: ‘Nu kunnen Gz-psychologen één integrale opleiding volgen om specifieke deskundigheid op een van deze werkgebieden op te doen.’

Forensisch: breed terrein
Kröger kijkt ernaar uit om te beginnen met de profielopleiding tot forensisch psycholoog - de eerste in Nederland. Ze verwacht deelnemers uit alle werkvelden die te maken hebben met forensische problematiek: ‘Omdat steeds meer Gz-psychologen in een forensische setting worden opgeleid, en dit vak nu een duidelijke plek in de beroepenstructuur heeft gekregen, voorzie ik een grote en groeiende belangstelling.’ Het programma is competentiegericht opgezet en beslaat de drie terreinen waarop de forensisch psycholoog bij uitstek goed toegerust moet zijn: rapportage; diagnostiek, risicotaxatie en indicatiestelling; en behandelmethoden. Bij de behandelmethoden is aandacht voor zowel klinische als ambulante hulpverlening en voor zowel volwassenen als jeugd. ‘Dat laatste is belangrijk omdat veel psychologen tijdens hun loopbaan overstappen van de ene setting naar de andere.’

Verslaving: weerbarstige materie
De opleiding tot verslavingspsycholoog is het terrein van Roozen, die met verve de ontwikkeling ervan schetst. ‘Wij onderscheiden ons door ons op Gz-psychologen te richten en een overzichtelijk programma van een jaar aan te bieden.’ Diagnostiek, indicatiestelling en behandeling zijn de drie pijlers. Veel voorkomende verschijnselen uit de praktijk van de verslavingszorg krijgen daarbinnen vanzelfsprekend veel aandacht. ‘Verslaving is weerbarstige materie, omdat ze een breed palet van patiëntengroepen treft. Enerzijds heb je bijvoorbeeld veel mensen die een periode in hun leven excessief drinken maar bij wie zich dat vanzelf herstelt. En anderzijds heb je de mensen bij wie een verslaving chronisch is - waarbinnen vooral de groep van 45+ opvalt, omdat daarvan maar liefst een op de zes zich suïcideert. Zulke uiteenlopende feiten stellen specifieke eisen aan diagnose, indicatiestelling en behandeling.’

Kunnen en durven
Beide hoofdopleiders hebben een duidelijke ambitie: psychologen beter toerusten op hun taak binnen hun specifieke setting. ‘De GZ-opleiding is hiervoor niet voldoende,’ stelt Kröger. ‘Daarin kun je overal even mee kennis maken, maar je leert niet genoeg om adequaat te kunnen handelen.’ Hulpverleners doen weliswaar hun best, maar hebben door hun gebrek aan specifieke kennis en vaardigheden de neiging
cliënten voortdurend door te verwijzen, ziet Roozen. ‘Dat leidt er vaak toe dat mensen nooit op de juiste plek aankomen, terwijl je soms al met eenvoudige interventies vooruitgang kunt boeken. Daarom is het belangrijk in alle geledingen kennis en expertise aan te brengen, zodat hulpverleners kunnen en durven behandelen.’

Gezondheidszorgpsychologen die zich wilden verdiepen in het werken in een specifieke setting konden dat tot voor kort alleen door losse cursussen te volgen. De erkenning van profielen heeft de weg vrij gemaakt voor integrale opleidingen tot onder andere forensisch psycholoog, verslavingspsycholoog en eerstelijnspsycholoog. Daarmee kunnen GZ-psychologen zichzelf helemaal toerusten voor hun specifieke werkomgeving.

> Profielopleidingen